Fandom

Elzendaalarchitectuur Wiki

Zwarte Madonna

1,790pages on
this wiki
Add New Page
Comments0 Share
Zwarte Madonna Den Haag-1-

De Zwarte Madonna

De Zwarte Madonna in de bouw

De Zwarte Madonna in de bouw

De Zwarte Madonna in Den Haag (1982-1985) is een van de bekendste woningbouwcomplexen van het Nederland. Die bekendheid heeft het niet alleen te danken aan het gedecideerde rationalistisch ontwerp van de architect Carel Weeber, maar ook aan het jarenlange conflict tussen de gemeente en de bewoners over de sloop. Inmiddels is het gebouw gesloopt.

u-vorm

De Zwarte Madonna in het Wijnhavenkwartier telt 336 sociale huurwoningen en enkele winkelruimtes. Het bestaat uit een blok met acht woonlagen en een U-vormig blok van zes lagen hoog die samen een gesloten geheel vormen. De zuidhoek is afgeroomd om ruimte te geven aan een trambaan. Het gebouw staat op een parkeergarage. Boven de garage, tussen de blokken, bevindt zich een collectieve binnentuin. De buitengevel gaat gehuld in betonelementen met daaroverheen een zomerjas van kleine zwarte tegels. Aanvankelijk zou de gevel wit worden, maar toen bleek dat zowel het nabijgelegen stadhuis als het Ministerie van VROM (door Weebers kantoorgenoot Jan Hoogstad) wit zouden worden, koos Weeber op het laatste moment voor zwart. De gevel is aan de binnenzijde bekleed met witte panelen. De woningen (bestaande uit twee, drie of vier kamers) hebben ruime plattegronden en een balkon in de buik van het complex.

Begin jaren tachtig was Weeber supervisor van het stedenbouwkundig plan voor het 'forumgebied' in het Spuikwartier/Wijnhavenkwartier tussen het Centraal Station en de binnenstad. Op aandringen van de toenmalige wethouder tekende hij zelf een aantal gebouwen, waaronder een groot zwart wooncomplex langs de Schedeldoekshaven, dat in de volksmond de Zwarte Madonna zou gaan heten - vernoemd naar de Amerikaanse zangeres, niet naar de moeder Gods.

In 2002 stemde de Haagse gemeenteraad in met het voorstel het gebouw te slopen, maar pas in december 2006 verlieten de laatste bewoners hun appartementen na een lange juridische strijd, tegen een afkoopsom van 40.000 euro. Begin 2008 start men op deze plek met de bouw van een woontoren en de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken. De Duitse architect Hans Kollhoff heeft het masterplan bedacht voor het gebied.

onderzoek

Het gebouw is al sinds de oplevering in 1985 omstreden. Het tijdschrift Bouw hield in een 1986 een bescheiden vraagonderzoek onder honderd toevallige passanten. Elf van hen spraken bewondering uit over het gebouw; dertien personen liet het neutraal en zevenenzestig ondervraagden konden de Madonna niet waarderen. Sommige van hen spraken van een mortuarium, anderen van een bunker, duiventil of doodskist. Critici vinden dat het gebouw te abstract is en speculeren dat Weeber tijdens de ontwerpfase de toekomstige bewoners uit het oog is verloren. Dat blijkt volgens hen uit de kleur en de kleine raampjes.

Liefhebbers van Weeber en zijn rationalisme prijzen de durf om in midden in het machtcentrum een woonkazerne neer te zetten, als een sociaal gedenkteken in een peperdure en technocratische omgeving. De Zwarte Madonna is hun ogen een aanklacht tegen 'schortjesarchitectuur'. Zij stellen dat een gebouw moet uitstralen wat het is: men mag de grimmige werkelijkheid van sociale woningbouw niet maskeren met een laag make-up.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.