FANDOM


Neoclassicisme

Het neoclassicisme is een specifieke periode, grof gezien tussen 1740 en 1860, waarin men terug verlangde naar de ideale schoonheid van de klassieke Romeinse en Griekse architectuur.

Oorsprong

Aan het begin van de 18e eeuw verandert de maatschappij sterk en breekt een nieuw cultureel klimaat aan; de Verlichting. De aristocratie boet in aan macht en de burgerij krijgt de kans zich te ontwikkelen. Daarnaast vinden verschillende technologische ontwikkelingen plaats, waardoor de mens een betere kennis en beheersing van de natuur krijgt. Zaken die eerder aan de hand van God werden toegeschreven, worden verklaarbaar met de ratio (de rede/het verstand).

De heersende Barok en de Rococo kennen een sterke dynamiek en een veelvuldig gebruik van ornamenten (versieringen). Het nieuwe intellectuele klimaat veroorzaakt bij architecten een verlangen naar een nieuwe architectuur. Volgens vele kunstenaars en architecten was de ideale schoonheid bereikt ten tijde van de klassieke oudheid. Deze architectuur wordt gezien als eerlijk en puur.

Inspiratie

Het classicisme van de renaissance dient als voorbeeld voor de architecten en kunstenaars. Italiaanse meesters als Michelangelo, Da Vinci en Titiaan zijn geliefde voorbeelden. Door de herwonnen belangstelling voor de klassieke oudheid worden verschillende archeologische ontdekkingen gedaan. Opgravingen van Romeinse steden in Herculaneum en Pompeji geven de aanzet tot verdere expedities naar oude Griekse plaatsen, zowel op Sicilië als in Griekenland zelf. Hierdoor dient niet alleen de Romeinse bouwkunst als voorbeeld, zoals ten tijde van de renaissance, maar ook de Griekse. De Académe de France in Rome kent veel aanzien, evenals architect Piranesi, die met zijn tekeningen van Romeinse monumenten veel aanzien verwierf.

Architectuur

Door de opgravingen wordt het mogelijk om de klassieke bouwwijzen in het echt te onderzoeken en nieuwe ontwerpen aan de originele voorbeelden te toetsen. Dit stimuleerde een zo zuiver mogelijke navolging van de Griekse en Romeinse orde, wat veelal leidde tot een exacte kopie van het originele klassieke bouwwerk. De gebouwen kenmerken zich door sobere, strenge vormen en een monumentaal karakter. Ook werden de klassieke zuilenorden Dorisch, lonisch en Corinthisch veelvuldig toegepast.

Ontwikkeling in de verschillende landen

Het neoclassicisme ontwikkelde zich niet overal op dezelfde manier. De oorsprong ligt in Italië, maar de stijl kent in veel landen een eigen ontwikkeling. Zo benaderen architecten in Frankrijk het classicisme op een rationele wijze en ontwerpen neoclassicistische gebouwen met een eigen karakter: geheel in de taal van de klassieke architectuur, maar met een soberdere vorm van detaillering en versiering. In Engeland worden naast woonhuizen met name openbare gebouwen uitgevoerd in neoclassicistische stijl. Dit om de gebouwen een monumentaal aanzien te geven en aan te tonen dat de Britse politiek op een lijn gesteld kan worden met die van de oude Grieken. Deze 'politieke band' wordt ook in de Verenigde Staten aangehaald, waar president Thomas Jefferson besluit dat de Griekse en Romeinse gebouwen de ideale modellen zijn voor overheidsgebouwen. De ontwikkeling van het neoclassicisme in Duitsland kan, tot slot, teruggevoerd worden op een zoektocht naar een nationale identiteit. De Duitse architecten zijn van mening dat de Griekse bouwstijl een evenwichtige combinatie vormt tussen de ernst en schoonheid van een politieke taak. Nederland verkeert ten tijde van het neoclassicisme in slechte economische omstandigheden, wat tot gevolg heeft dat er weinig openbare gebouwen uitgevoerd worden in de stijl van de oude klassieken. Wel zijn enkele ontwerpen van zogenoemde waterstaatskerken uitgevoerd in neoclassicistische stijl.

Voorbeelden

Veel neoclassicistische gebouwen zijn vandaag te dag nog intact. Enkele voorbeelden van neoclassicistische ontwerpen zijn de Arc de Triomphe van Jean-François Chalgrin, het British Museum van Sir Robert Smirke, het Altes Museum van Karl Friedrich Schinkel, het Pantheon in Parijs van Jacques-Germain Soufflot en het Witte Huis van James Hoban en Benjamin Latrobe. Nederlandse voorbeelden van neoclassicisme zijn de Winkel van Sinkel van Pieter Adams en de Mozes en de Aäronkerk van Tieleman Franciscux Suys.

Classicisme en neoclassicisme

Het woord classicisme heeft een ruime betekenis en wordt over het algemeen gebruikt voor vormen in de schilderkunst, beeldhouwkunst, bouwkunst, muziek en literatuur, die teruggrijpen op de klassieke oudheid.

De term neoclassicisme duidt op een specifieke periode in de 18e en 19e eeuw waarin werd teruggegrepen op de vormentaal van de klassieke oudheid. In sommige landen wordt deze periode echter ook het classisme genoemd.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.