Fandom

Elzendaalarchitectuur Wiki

De Dageraad

1,790pages on
this wiki
Add New Page
Comments0 Share
School mag je verwijderen 3

De Dageraad

Het complex van de woningbouwvereniging De Dageraad in Amsterdam behoort tot de esthetische hoogtepunten van de expressionistische architectuurstroming de Amsterdamse school.

Ligging.

In 1920 gaf de socialistische woningbouwvereniging De Dageraad de architecten Michel de Klerk en Piet Kramer opdracht voor de bouw van 294 woningen en zes winkels. De buurt is gebouwd als onderdeel van Berlages Plan Zuid, op de locatie die Berlage had gereserveerd voor een ziekenhuiscomplex. Bij de rankschikking van de huizenblokken van De Dageraad is de oorspronkelijke plattegrond van het ziekenhuis gevolgd. Het gebied heeft een oppervlakte van twaalf hectare en ligt tegen het Amstelkanaal, ingeklemd tussen het H. Ronnerplein en Th. Schwartzeplein.

Gebouwen.

Kramer en De Klerk waren zo op elkaar ingespeeld, dat het bij sommige gevels moeilijk aan te geven is wie van de twee de ontwerper is. De huizenrijen aan de het Th. Schwartzeplein en het H. Ronnerplein komen in ieder geval uit de pen van De Klerk. Hij zou hierbij geïnspireerd zijn door de boerenhoeve. De schuin aflopende daken creëren nissen die uitmonden in schoorstenen. Dit stijlmiddel is nog een aantal keer toegepast door Amsterdamse School-architecten, bijvoorbeeld vier jaar later door J.R.Rooderburgh bij de huizenblokken in de Vespuccistraat in Amsterdam-West. Van Kramers hand zijn de opmerkelijke hoekgebouwen, met weeldering vormgegeven rollen van gele baksteen. Tussen de uiteenwijkende golven komt een gebolde toren te voorschijn, waarop met grote letters Dageraad staat. Door deze uitbundige en plastische bouwstijl is de Amsterdamse School dikwijls smalend 'slagroomarchitectuur' genoemd.

Denkbeelden.

Kramer en De Klerk konden zich goed vinden in de socialistische denkbeelden van De Dageraad. Met name Kramer geloofde dat een esthetisch verantwoorde woonomgeving zou kunnen bijdragen aan de verheffing van de arbeiders. Voor hem diende architectuur als mal om de mens te vormen. De woningen hadden drie of vier kamers, wat een enorme verbetering betekende voor de arbeiders, die tot die tijd vaak 'drie hoog, vier achter' woonden. Tegenstanders, bijvoorbeeld aanhangers van het Nieuwe Bouwen, vonden de Amsterdamse School niet radicaal genoeg en zagen in de Dageraad juist het resultaat van een artistieke egotrip, ten koste van de bewoner. Zo waren de plattegronden niet functioneel, de ramen te klein en was er bovendien niet eens nagedacht over plek om natte was op te hangen.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.