FANDOM


Al vanaf de zeventiende eeuw werd er door de Nederlandse regering gesproken over het afsluiten en eventueel droogleggen van de Zuiderzee. Halverwege de negentiende eeuw kwamen er daadwerkelijk plannen voor een dijk. watersnoodramp

Ingenieur Cornelis Lely maakte in 1891 een ontwerp voor een dijk, maar er waren bezwaren tegen het afsluiten van de Zuiderzee. Dit zou de verdediging van het rijke westen van Nederland in gevaar brengen. In 1916 vond echter de watersnoodramp plaats, die ervoor zorgde dat het belang van het bouwen van een dijk steeds zwaarder ging wegen.

Afsluitdijk 1

Dit is de afsluitdijk.

bouw

Lely was inmiddels minister van Waterstaat geworden en zijn wetsontwerp voor een dijk op basis van zijn eigen ontwerp, werd aangenomen in 1918. In 1920 begon men met de bouw. Er werd gebouwd vanuit drie werkeilanden, twee eilanden aan de beide uiteinden van de dijk (bij Den Oever en Kornwerderzand) en één in het midden (Breezanddijk). In 1932 was de dijk helemaal af en in 1933 vond de officiële opening plaats.


constructie en functies

De Afsluitdijk bestaat uit taai keileem op een fundament van zinkstukken van gevlochten wilgentenen. De dijk is bekleed met basalt en daarop een dek van gras. De dijk is 30 kilometer lang, 90 meter breed en circa 7,5 meter hoog. Op sommige plaatsen is de dijk verhoogd naar 10 meter. De kosten voor de bouw van de dijk bedroegen destijds 120 miljoen gulden.
De Afsluitdijk is belangrijk voor de waterhuishouding in ons land. Bij een teveel aan water in het IJsselmeer wordt dit afgevoerd via de uitwateringssluizen, bestaande uit het complex van de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand en de Stevinsluizen bij Den Oever. Naast afwateringssluizen is de dijk ook voorzien van schutssluizen, voor de doorvoering van schepen. Door de Afsluitdijk vormt het IJsselmeer het grootste zoetwaterbassin van Nederland.
Een andere functie van de dijk is de verbindingsweg die ze vormt tussen Friesland en Noord-Holland. Aanvankelijk zou er ook een spoorlijn over de dijk aangelegd worden, maar uiteindelijk is er in 1976 een snelweg aangelegd.


architectuurhistorisch belang

De Afsluitdijk is geen rijksmonument, maar er staan wel een aantal rijksmonumenten met architectuur- en cultuurhistorische waarde op en langs.
De Stevinsluizen en de Lorentzsluizen zijn belangrijk, omdat ze voorbeelden zijn van bouwen in gewapend beton en belangrijke werken vormen van de architect Dirk Roosenburg. Ook het douanekantoor bij de Lorentzsluizen is een voorbeeld van een architectonisch hoogstandje van Roosenburg.
Afsluitdijk 2

zo ziet de afsluitdijk er van dichtbij uit.


Het Monument op de dijk is een mooi voorbeeld van de zakelijk-expressionistische bouwstijl uit de jaren dertig van de twintigste eeuw. Deze uitkijktoren is aangeboden door de Maatschappij tot Uitvoering van Zuiderzeewerken. Het is gebouwd door architect Willem Dudok en past qua stijl bij de waterstaatkundige en verdedigingswerken van de Afsluitdijk.
De stellingen bij Kornwerderzand en Den Oever zijn praktijkvoorbeelden van de nieuwe opvattingen over de verdediging van het land en de lichtopstand is een voorbeeld van een gietijzerconstructie uit de tweede helft van de achttiende eeuw.
Ten slotte zijn het peilschaalgebouw ter controle van de waterstand bij Den Oever en de grenspaal tussen Noord-Holland en Friesland van cultuurhistorisch belang.


ontwikkelingen

Er zijn op het moment een aantal ontwikkelingen gaande die de inrichting en het aanzien van de Afsluitdijk zullen veranderen. Om de spuicapaciteit te verhogen zal er een nieuw sluizencomplex worden gebouw en vanwege veiligheidsredenen zal de dijk overal verhoogd worden naar 10 meter boven NAP. In de Waddenzee komt eventueel een windmolenpark dat het uitzicht vanaf de Afsluitdijk zal veranderen. Ten slotte zijn er plannen om de dijk aantrekkelijker te maken voor toeristen.
Het is volgens de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) van groot belang dat er bij al deze ontwikkelingen rekening gehouden zal worden met de ruimtelijke en architectonische samenhang tussen de dijk, de bouwwerken en het omliggende landschap.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.